Masz na posesji azbest? Pamiętaj, że musisz zgłosić ten fakt w swoim urzędzie gminy do 31 stycznia 2026 roku.

Gdzie złożyć wniosek?

Jeśli jesteś osobą prywatną - czyli właścicielem domu jednorodzinnego, użytkownikiem wieczystym gruntu lub zarządcą budynku mieszkalnego i nie prowadzisz w tym miejscu działalności gospodarczej formularz powinieneś dostarczyć do urzędu gminy lub urzędu miasta właściwego dla miejsca położenia nieruchomości. Zazwyczaj dokumenty te przyjmują wydziały ochrony środowiska lub gospodarki komunalnej.

Z kolei w przypadku przedsiębiorców, przedstawicieli instytucji oraz jednostek samorządu terytorialnego, procedura wygląda nieco inaczej. Podmioty prowadzące działalność gospodarczą mają obowiązek przekazać taką dokumentację bezpośrednio do urzędu marszałkowskiego.

Niezwykle istotną kwestią jest także sytuacja, w której azbest został już zdemontowany. Jeśli w ubiegłym roku pozbyłeś się eternitu ze swojego dachu i przekazałeś go do profesjonalnej utylizacji, ale dotąd nie zgłosiłeś tego faktu urzędnikom, styczeń 2026 roku jest ostatnim momentem na dopełnienie formalności.

Złożenie aktualizacji danych jest niezbędne, aby twoja posesja została oficjalnie wykreślona z rejestru miejsc zawierających materiały niebezpieczne, co pozwoli urzędom zachować rzetelny obraz stanu środowiska w regionie.

Co trzeba ująć w deklaracji?

Jeśli w budynku, na działce stwierdzimy obecność jakichś odpadów, wyrobów, które zawierają azbest, musimy złożyć deklarację, a w niej podać:

rodzaj zabudowy,
numer działki ewidencyjnej,
nazwę i rodzaj wyrobu,
ilość wyrobów z azbestem,
stopień pilności,
przewidywany termin usunięcia wyrobów,
ilość usuniętych wyrobów zawierających azbest przekazanych do unieszkodliwienia.

Wysokie kary

Przepisy w tej kwestii są jednoznaczne - brak złożonego formularza naraża właściciela na grzywnę, która w zależności od skali naruszenia i ilości ukrytego materiału, może wynosić od symbolicznych 10 złotych do nawet 20 000 złotych.

Warto mieć świadomość, że sankcje finansowe to nie wszystko. Prawo przewiduje znacznie surowsze kroki wobec osób, które nielegalnie produkują, sprzedają lub wciąż użytkują wyroby azbestowe w sposób niezgodny z przepisami. W skrajnych przypadkach grozi za to kara ograniczenia lub pozbawienia wolności od 3 miesięcy do nawet 5 lat.

Zakaz samodzielnego demontażu

Pod żadnym pozorem nie wolno samodzielnie demontować płyt, gdyż to właśnie podczas ich łamania czy kruszenia uwalniają się mikroskopijne włókna azbestu. Są one niewidoczne dla oka, ale po przedostaniu się do płuc stają się śmiertelnym zagrożeniem, prowadząc do nieuleczalnych chorób nowotworowych.

Ze względu na to ogromne ryzyko zdrowotne, prace demontażowe mogą prowadzić wyłącznie wyspecjalizowane i certyfikowane ekipy, dysponujące odpowiednim sprzętem ochronnym.

Ostateczny termin mija w 2032 roku

Zgodnie z krajowym programem, Polska ma stać się wolna od azbestu do końca 2032 roku. Oznacza to, że właścicielom nieruchomości zostało już niewiele ponad 6 lat na całkowite pozbycie się niebezpiecznych materiałów.

Regularne i rzetelne składanie corocznych informacji to nie tylko biurokratyczny wymóg. To przede wszystkim kluczowe narzędzie dla samorządów, które na podstawie tych danych mogą precyzyjnie planować budżety oraz pozyskiwać zewnętrzne dotacje. Tylko dzięki rzetelnym zgłoszeniom mieszkańców gminy mogą oferować wsparcie finansowe, pozwalające na bezpłatną lub dofinansowaną utylizację azbestu.

Usuwanie Azbestu (1)

Masz azbest na posesji?