Tam, gdzie niegdyś znajdował się cmentarz żydowski, powstało nowe miejsce pamięci. Na osiedlu Mieszka I, w przestrzeni, która obecnie służy odpoczynkowi i rekreacji, Miasto i Gmina Pleszew wraz z Muzeum Regionalnym stworzyła lapidarium, gdzie znajduje się obelisk i oryginalne tablice pochodzące z dawnego cmentarza. W ten sposób uczczono pamięć dawnych mieszkańców miasta wyznania mojżeszowego.
– Tablice pochodzące z cmentarza żydowskiego, które zachowały się w różnych częściach miasta, bo dawniej, po likwidacji, wykorzystywane były np. do budowy dróg i chodników, zostały w należyty sposób wyeksponowane. Oryginalne płyty z hebrajskimi napisami zostały oczyszczone i umieszczone na postumencie wraz z pamiątkową tablicą – mówi burmistrz Arkadiusz Ptak.
Na obelisku znajduje się także pamiątkowa tablica oraz inskrypcja w trzech językach: polskim, angielskim i hebrajskim.
– Wielką pomocą przy tworzeniu lapidarium był dla nas dr Krzysztof Morta, dyrektor Ośrodka Badań nad Historią i Kulturą Żydów z Południowej Wielkopolski, który zajął się tłumaczeniem i transkrypcją na język hebrajski – mówi Adam Staszak, dyrektor Muzeum Regionalnego w Pleszewie.
Historia licząca blisko 150 lat
Na obelisku dodatkowo umieszczony został kod QR, który przekierowuje do dedykowanej strony internetowej poświęconej historii pleszewskich Żydów. Ci pojawili się tutaj na początku XIX wieku. W 1800 roku w spisach nie figurował jeszcze ani jeden Żyd, w 1811 było ich już ponad 140, w 1837 – ponad 700. 20 lat wcześniej gminie żydowskiej udało się pozyskać teren pod cmentarz, który znajdował się na miejscu dzisiejszego osiedla mieszkaniowego przy ul. Mieszka I. Dzięki pierwszemu rabinowi w Pleszewie Eliasowi Guttmacherowi powstała synagoga przy ul. Sienkiewicza 6.
Apogeum obecności ludności żydowskiej stanowił 1860 r., kiedy odnotowano ich 900 na nieco ponad 6-tysięczną populację miasta. Z tej społecznośc wywodziło się wielu wybitnych przedstawicieli: dyrektor kolei bagdadzkiej Herman Galewski, kompozytor Hugo Leichtentritt czy rabin i współautor monumentalnej pracy o historii Żydów Aron Heppner.
Począwszy od lat 70. XIX wieku liczba Żydów zaczęła się zmniejszać. Wybierali oni emigrację do Niemiec i USA. Przed I wojną światową było ich już niespełna 300, ale ich pozycja ekonomiczna była wówczas jeszcze bardzo silna. Wtedy należało do nich 2/3 kamienic w rynku i na głównych ulicach miasta.
Gdy wybuchła II wojna światowa Żydów w Pleszewie było 58. Z końcem października 1939 roku zostali oni skoszarowani w budynku dzisiejszej szkoły podstawowej nr 1, skąd w dniach 9-10 listopada 1939 zostali wywiezieni do Łodzi. Stamtąd trafili do obozów w Chełmnie nad Nerem (Kulmhof) i w Auschwitz (Oświęcim).
Komentarze (0)
Wysyłając komentarz akceptujesz regulamin serwisu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, podanie danych jest dobrowolne, Użytkownikowi przysługuje prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania. Jak to zrobić dowiesz się w zakładce polityka prywatności.