W mogile na cmentarzu w Szymanowicach spoczywają - weteran powstania styczniowego Bolesław Andrzej Gawroński oraz 10 powstańców z dowódcą - Henrykiem Soudeixem, poległych w bitwie z Rosjanami 15 lipca 1863 r. pod Rudą Wieczyńską.

Pierwotnie - jak podaje Wielkopolski Urząd Wojewódzki - powstańców pochowano w miejscu bitwy (z tej mogiły pozostał krzyż przy drodze Kalisz - Września). Następnie w 1992 r. szczątki przeniesiono na cmentarz w Szymanowicach. W tym samym roku ekshumowano i złożono w grobie Bolesława Gawrońskiego, weterana z 1863 r.

Szczątki żołnierzy znajdują się w grobie ziemnym, a nie murowanym, przy którym odbywają się uroczystości związane choćby z obchodami 11 listopada. Na obu widnieje tablica z informacją: tu spoczywają szczątki Henryka Soudeixa i jego dziewięciu kosynierów. W ubiegłym roku murowany pomnik udało się odrestaurować, w tym roku zaplanowano przeniesienie tam szczątków. Środki na ten cel w wysokości 37 tys. zł gmina pozyskała od wojewody wielkopolskiego.

- Mamy wszystkie uzgodnienia, mamy wybraną firmę, mamy załatwione finansowanie i prawdopodobnie będzie robione to we wrześniu - mówi nam Robert Łoza, wójt Gizałek.

Powstanie styczniowe było największym oraz najdłużej trwającym zrywem niepodległościowym XIX wieku. Wzięło w nim udział co najmniej 150 tys. powstańców, którzy stoczyli ponad 1.200 bitew i potyczek. Walki prowadzono również na terenie powiatu pleszewskiego. W nocy z 14 na 15 lipca 1863 roku dobrze uzbrojona partia, dowodzona przez francuskiego ochotnika Henryka Soudeixa, przekroczyła granicę zaboru pomiędzy Cieślami a Pyzdrami. Tutaj połączyła się z 60 niedobitkami z różnych oddziałów i 38 ochotnikami z jazdy Francuza Paula Garniera d’Aubina. Wytropieni przez Rosjan powstańcy musieli salwować się ucieczką poza granicę z Prusami. Ścigani Polacy rozdzielili się we Wronowie. Jazda wycofała się w kierunku wspomnianego Zagórowa, zaś piechota Soudeixa została rozbita w starciu pod Rudą Wieczyńską, gdzie zaatakował ich oddział kapitana Schwindta.

W 2019 roku rada gminy Gizałki nadała jednej z ulic nazwę Powstańców Styczniowych. Warto dodać, że inicjatorami byli uczniowie miejscowej szkoły, którzy zajmowali się historią i wątkiem powstania styczniowego. Ustalili, że m.in. w tej okolicy były prowadzone powstańcze walki.

CZYTAJ TAKŻE: Rolnicy i mieszkańcy gminy Gizałki dziękowali za tegoroczne zbiory

CZYTAJ TAKŻE: 120-lecie Ochotniczej Straży Pożarnej w Szymanowicach [ZDJĘCIA]

Pomnik Powstańców Styczniowych W Szymanowicach (1)

Szczątki zostaną poddane ekshumacji