Ministerstwo Zdrowia rozszerzyło zakres programów profilaktycznych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia o nowy dotyczący wczesnego wykrywania raka płuca. Jego podstawą jest niskodawkowa tomografia komputerowa klatki piersiowej (NDTK), która pozwala wykryć niepokojące zmiany na wczesnym etapie, jeszcze przed pojawieniem się objawów choroby.
Rak płuca pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów onkologicznych w Polsce. Według danych Krajowego Rejestru Nowotworów z 2022 r. każdego roku rozpoznaje się około 20,7 tys. nowych przypadków tego nowotworu. Rocznie z jego powodu umiera około 26 tys. osób, co stanowi ponad jedną piątą wszystkich zgonów nowotworowych. Prognozy wskazują, że w 2029 r. liczba zachorowań może wzrosnąć do około 32,5 tys.
Jedną z głównych przyczyn wysokiej śmiertelności jest późne rozpoznawanie choroby. Dlatego tak istotne jest wprowadzenie badań umożliwiających wykrywanie zmian nowotworowych na wczesnym etapie, kiedy szanse na skuteczne leczenie są znacznie większe.
Kto może skorzystać z programu?
Szacuje się, że palenie tytoniu odpowiada za 85–90% przypadków raka płuca. Stąd program skierowany jest przede wszystkim do osób z wieloletnią historią palenia. Z bezpłatnego badania mogą skorzystać:
- osoby w wieku 55–74 lata, które mają historię palenia wynoszącą co najmniej 20 paczkolat i nadal palą lub rzuciły palenie nie wcześniej niż 15 lat temu;
- osoby w wieku 50–54 lata, które spełniają te same kryteria dotyczące palenia, a dodatkowo mają co najmniej jeden czynnik ryzyka rozwoju raka płuca.
Do dodatkowych czynników ryzyka zalicza się m.in. przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP) czy występowanie raka płuca u rodzica, rodzeństwa lub dziecka.
Czym są paczkolata i jak je obliczyć?
Paczkolata to wskaźnik określający łączną intensywność palenia tytoniu. Oblicza się go, mnożąc liczbę paczek papierosów wypalanych dziennie przez liczbę lat palenia.
Przykładowo:
- jedna paczka papierosów dziennie przez 20 lat to 20 paczkolat;
- dwie paczki dziennie przez 10 lat to również 20 paczkolat;
- pół paczki dziennie przez 40 lat także daje 20 paczkolat.
Oznacza to, że do programu mogą kwalifikować się osoby o różnej historii palenia, pod warunkiem spełnienia określonego progu paczkolat oraz pozostałych kryteriów.
Na czym polega badanie i kto nie może z niego skorzystać?
Badanie wykonywane jest metodą niskodawkowej tomografii komputerowej klatki piersiowej. Jest to nieinwazyjna metoda diagnostyczna, która umożliwia wykrywanie niewielkich zmian w płucach przy zastosowaniu mniejszej dawki promieniowania niż w standardowej tomografii komputerowej.
Program przeznaczony jest dla osób, u których nie występują objawy mogące wskazywać na rozwój raka płuca. W przypadku pojawienia się takich dolegliwości jak krwioplucie, chrypka, niezamierzone zmniejszenie masy ciała czy kaszel utrzymujący się ponad osiem tygodni należy zgłosić się do lekarza i przeprowadzić odpowiednią diagnostykę. W takiej sytuacji badanie przesiewowe nie zastępuje diagnostyki choroby.
Z udziału w programie wyklucza również m.in. wykonanie tomografii komputerowej klatki piersiowej w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Ostateczna kwalifikacja odbywa się podczas wizyty wstępnej w placówce realizującej program.
Gdzie wykonać bezpłatne badanie?
Program nie wymaga skierowania. Osoby spełniające kryteria mogą zgłosić się bezpośrednio do placówki medycznej posiadającej umowę z NFZ na realizację świadczeń w ramach profilaktyki raka płuca. Co ważne badanie jest bezpłatne dla pacjenta.
W Wielkopolsce program realizują:
- Szpital Pomink Chrztu Polski w Gnieźnie (ul. 3 Maja 37/39, pracownia tomografu komputerowego);
- Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Poznaniu (ul. Augustyna Szamarzewskiego, pracownia tomografu komputerowego).
Aktualna lista placówek realizujących program jest dostępna w wyszukiwarce NFZ „Gdzie się leczyć”, z podziałem na województwa.
Komentarze (0)