Rewolucja w obliczaniu stażu pracy trwa w najlepsze. Przepisy, które weszły w życie w 2026 roku (od 1 stycznia w budżetówce oraz od 1 maja w sektorze prywatnym), zlikwidowały wieloletnią niesprawiedliwość, przez którą do uprawnień pracowniczych wliczano wyłącznie etaty.
Jak pokazują najnowsze dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, zainteresowanie zmianami jest ogromne - do urzędu wpłynęło już prawie 900 tys. wniosków, na podstawie których wydano ponad 1,6 miliona zaświadczeń (jeden wniosek pozwala uzyskać dokumenty obejmujące różne okresy).
Jakie okresy możesz teraz doliczyć do stażu pracy?
Nowe regulacje pozwalają odzyskać często kilka, a nawet kilkanaście lat aktywności zawodowej, które dotychczas nie miały wpływu na twoją sytuację na etacie. Do ogólnego stażu pracy wliczają się odpowiednio udokumentowane okresy:
- wykonywania umowy zlecenia lub umowy agencyjnej,
- świadczenia usług na podstawie innych umów, do których stosuje się przepisy o zleceniu,
- prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej,
- współpracy z osobą prowadzącą firmę,
- wykonywania określonej pracy zarobkowej za granicą.
Dodatkowy urlop, wyższa odprawa i nagroda jubileuszowa
Przeliczenie stażu na nowo przekłada się na wymierne korzyści finansowe i pracownicze. Przede wszystkim przekroczenie progu 10 lat stażu automatycznie zwiększa wymiar urlopu wypoczynkowego z 20 do 26 dni w roku. Wyższy staż to także dłuższy okres wypowiedzenia, wyższa ewentualna odprawa oraz łatwiejszy dostęp do stanowisk wymagających konkretnego doświadczenia.
Największe emocje budzą jednak nagrody jubileuszowe. Przysługują one przede wszystkim pracownikom sfery budżetowej (m.in. nauczycielom, pracownikom samorządowym, służbie cywilnej czy pracownikom instytucji kultury), ale także zatrudnionym w firmach prywatnych, o ile przewiduje to zakładowy regulamin wynagradzania lub umowa o pracę.
Nagrody wypłacane są zazwyczaj po przepracowaniu 20, 25, 30, 35 czy 40 lat i wynoszą od 75 proc. pensji aż do wielokrotności miesięcznego wynagrodzenia. Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, jeśli po przedstawieniu dokumentów z ZUS pracownik osiągnie wymagany próg, pracodawca musi wypłacić świadczenie niezwłocznie.
Jak złożyć wniosek w ZUS? Instrukcja krok po kroku
ZUS nie wysyła dokumentów z urzędu - inicjatywa należy do pracownika. Co istotne, samo złożenie wniosku w ZUS nie uruchamia jeszcze wypłaty pieniędzy; otrzymane zaświadczenie trzeba fizycznie lub elektronicznie przekazać swojemu pracodawcy.
Wniosek składa się wyłącznie online za pośrednictwem platformy eZUS:
- Zaloguj się na swoje konto na stronie www.zus.pl/ezus/logowanie.
- W menu po lewej stronie znajdź zakładkę „Kreator wniosku «stażowe»” i wybierz formularz USP (Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy).
- Kliknij „Utwórz nowy wniosek”, a następnie „Pokaż”.
- Uzupełnij wymagane dane, podpisz dokument elektronicznie (np. Profilem Zaufanym) i wyślij.
- Po otrzymaniu zaświadczenia z ZUS dostarcz je do działu kadr w swojej firmie.
Jeśli ZUS nie posiada w systemie danych o bardzo dawnych okresach twojej aktywności i nie może wydać zaświadczenia, masz prawo udowodnić ten staż bezpośrednio u pracodawcy za pomocą innych posiadanych dokumentów).
Uwaga na terminy
Ustawodawca wyznaczył nieprzekraczalny termin na dostarczenie dokumentów do pracodawcy. Wynosi on 24 miesiące i jest liczony od daty wejścia przepisów w życie dla danego sektora:
- do 31 grudnia 2027 roku (24 miesiące od 1 stycznia 2026 r.) – dla pracowników sektora finansów publicznych,
- do 30 kwietnia 2028 roku (24 miesiące od 1 maja 2026 r.) – dla pracowników zatrudnionych u pracodawców prywatnych.
Po upływie tych terminów nieudokumentowane okresy nie zostaną już wliczone do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
Komentarze (0)